Kategori: musikk

Morsomt med musikkteori

Eg har hatt stor glede av denne Masterclassen om musikkteori med den unge trollmannen Jacob Collier.

For ei kunnskapsrik, briljant formidling, med eleganse og overskudd. Og morsomt, ikkje minst.

Ta kvintsirkelen, for eksempel. Eg må innrømme at eg eigentleg ikkje hadde tenkt så veldig mykje på kvintsirkelen, anna enn som eit rammeverk for å forstå musikkteori. Eg har ikkje tenkt på kvintsirkelen som eit kreativt verktøy, eit vegkart inn i fleire musikalske univers. No får eg nesten lyst til å lage ein plakat med kvintsirkelen og henge den på veggen.

Eg hadde ikkje høyrt om plagal kadens heller, sjølv om eg sjølvsagt har høyrt tusenvis av plagale kadensar, kvar gong eg har sunge amen i kyrkja eller har høyrt på Keith Jarrett.

Eg visste heller ikkje at det faktisk går an å stable akkordar oppå kvarandre, «like a triple-decker bus» og faktisk få det til å låte kult, så lenge ein veit kor tonane er på veg. Musikkteori blei plutseleg spennande igjen!

Tradisjonelle fag

I dag fann eg fram ei gamal oppgåve eg leverte i 2001, for nøyaktig tjue år sidan. Oppgåva heiter «Klimpring på norsk» og eg leverte den som del av andreåret på folkemusikkstudiet på Rauland, ved Universitetet i Sørøst-Norge. Tittelen på oppgåva gir fullt ut meining for meg, men eg innser at det kanskje ikkje er slik for alle andre. Det handlar om gitaren si rolle i norsk folkemusikk, om du måtte lure.

Å sjå den oppgåva minnar meg på at eg har tatt nokre studieval som nok er litt nisjeprega. Når folk spør kva eg har studert, må eg ofte trekke pusten og gjere meg klar for litt forklaring.

Fagkombinasjonen min vil av mange kallast utradisjonell, noko som er litt ironisk, i og med at størstedelen nettopp handlar om tradisjonar.

Etter at eg hadde flytta til Oslo hausten 1997 og var ferdig med ex.phil var det på tide å finne eit fag å starte studiekarrieren med. Eit ordentleg grunnfag. Eg leita i studiekatalogen etter noko som appellerte til meg. Det var lite som fanga interessen min, heilt til eg kom over grunnfaget folkloristikk. Det skilte seg ut, for det handla om heksetru, eventyr, hulder, segner og overtru. At dette var eit fag på universitetet var litt utruleg og overnaturleg i seg sjølv.

Eg blei altså kjent med akademia gjennom tussar og troll, noko eg syntes var ganske stilig. Som seg hør og bør lærte eg at ting ikkje var heilt som eg trudde og hadde lært frå før. Folketru og trolldom handlar om meir enn eventyra i bøkene til Asbjørnsen og Moe. Folkloristikk handlar om menneskelege fenomen som det er viktig å forstå meir av. Det handlar om korleis folk forstår og organiserer verda på, og korleis dei har forma og overlevert dette som kulturuttrykk gjennom tidene til den dag i dag. Enten i form av musikk, vitsar, gåter, segn, balladar, rim, regler og samankomstar.

Det som er fascinerande med tradisjonell kultur, musikk, historier, og songar, er ikkje at det representerer noko «urnorsk», for noko slikt finst ikkje. Det vakre med det er all den organiske variasjonen og rikdomen som er å finne i alle desse uttrykka.

I dag er eg nøgd, og ganske stolt, av den tradisjonsrike, utradisjonelle fagkombinasjonen min. I tillegg til folkemusikk, heksetru og trolldom har eg studert emne som afrikansk portugisiskspråkleg litteratur, tolking og translatologi, etnomusikologi, avantgarde hardingfelemusikk og minoritetskulturar i musikkundervisning. Eg kjenner meg langt i frå ferdigstudert. Tvert om er eg langt i frå ferdig med å bli kjent med verda.

Du blir aldrig färdig, och det är som det skall.

Frå diktet Romanska bågar av Tomas Tranströmer

Kirk Franklin: Tiny Desk Concert

Eg har oppdaga masse fantastisk musikk på Tiny Desk-konsertane gjennom mange år. Kirk Franklin er bra, men fy søren, for ein vanvittig bassist dette er!

Joni

For meg er ikkje det beste med Joni Mitchell at ho er ein fantastisk songar og tekstforfattar. For meg er ho først og fremst ein av dei fremste gitaristane eg veit om. Det går sikkert an å lære seg alle dei over 40 gitarstemmingane ho brukar, men det er ikkje nok for å lage slik musikk. Denne versjonen av Big Yellow Taxi og Both Sides Now viser ein flik av magien.

Her er min eigen versjon av A Case of You, ganske inspirert av James Taylor sitt gitarspel på den originale innspelinga.

Dei 5 viktigaste albuma i livet mitt, del I

Milton Nascimento og Lô Borges (1972). Clube da Esquina

Det var på Skien vidaregåande eg først fekk ideen om å reise eit år til utlandet. Gulset var trygt, men det føltes for trygt. Sjølv om det var skummelt, måtte eg utvide horisonten. Eg kunne alltids prøve å dra til USA, tenkte eg. Men det appellerte liksom ikkje.

Heilt til eg høyrde om Christian, som hadde vore på utveksling i Brasil. Det var altså mogleg for ein 17-åring frå Skien å dra heilt til Brasil – og kome heim igjen. Eg skjønte straks at det var dit eg måtte dra.

Christian ga meg ein kassett med brasiliansk musikk. Nøye utvald brasiliansk kvalitetsmusikk. Ikkje gammal bossa nova, som eg trudde dei fleste i Brasil høyrde på. Det var musikk som går under den litt vage kategorien MPB, som står for Música Popular Brasileira. Brasiliansk, populær kvalitetsmusikk.

Milton Nascimento. Ein mann med gitar, sixpence og englestemme. Poetisk, kompleks, enkel og nydeleg musikk. Og på portugisisk. Dette språket skulle eg lære meg. Kassetten tok meg til ein plass eg visste eg måtte utforske. Eg var på veg.

Clube da Esquina.

Marimbondo Gigante

Rocketrioen min gir ut sin første EP i dag! Fire låtar med tropisk rock. Underteikna på bass og vokal, Torbjørn Sandvik på gitar, Ole Andreas Olafsrud på trommer. Enjoy!

Marimbondo Gigante – Apple Music

Marimbondo Gigante – Spotify

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén